The Journal of Higher Education and Science - 2011; 1(3) http://higheredu-sci.beun.edu.tr The Journal of Higher Education and Science - RSS feed of 2011; 1(3) 1300-0705 December 2011 The Journal of Higher Education and Science 1300-0705 <![CDATA[Editorial | Editörden]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1537
]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 2011-12-01 Editorial
<![CDATA[Editorial | Editörden]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1538
]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 2011-12-01 Editorial
<![CDATA[What Becomes Important in the Contemporary University? | Çağdaş Üniversitede Neler Önem Kazanmaktadır?]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1539
Bu makalede çağdaş bir üniversitede hangi konuların öne çıkması gerektiği üzerinde durulmuştur. Bunun için “üniversite”nin kelime ve kavram mânâlarına işaret edilmiş, üniversitenin işlevi, amacı ve hedefi belirtilmiş, bu işlevin nasıl gerçekleşeceği sorusuna cevap verilmiştir. Ayrıca üniversitelerin toplum hayatına nasıl tesir edeceği, çağdaş bir üniversitenin başlıca özelliklerinin, çağdaş üniversitenin gerçekleşmesinin karşısında duran engellerin neler olduğu, bu engellerin nasıl aşılacağı, üniversite mantığının özelliği gibi konulara değinilmiştir. Üniversitelerin içinden çıktığı toplumun kültürüne eğilmesinin, ülkenin ve dünyanın bilim ve teknolojisinin gelişmesine nasıl katkıda bulunacağı vurgulanmıştır. Ayrıca üniversitede bilimsel zihniyetin, rasyonalitenin ve kollaboratif çalışmanın önemi vurgulanmış, anadilin önemine işaret edilmiştir. Öğrencilerin bilgi ve düşünce seviyesinin yükseltilmesi, araştırma ve düşünme metotlarını edinmeleri, eleştirici düşünceyi benimsemeleri önerilmiştir. Öğrencilerin belli bilim dallarının bilgileri arasında sıkışmaktan kurtulup, bilimler üstü zihin birliğine yönelmeleri konusuna özellikle vurgu yapılmıştır. Sonunda, ülkemizde bir veya birkaç üniversitenin millî üniversite hüviyetine kavuşması ve yükseköğretim ve eğitim anlayışımızın simgesi olmasının yollarına işaret edilmiştir.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 112 2011-12-01 105 Articles
<![CDATA[Issues, Trends, Principles and Suggestions in the Context of Re-structuring of Turkish Higher Education - I | Türk Yükseköğretiminin Yeniden Yapılandırılması Bağlamında Sorunlar, Eğilimler, İlkeler ve Öneriler - I]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1540
Bu çalışmada, Türk yükseköğretiminin yeniden yapılandırılması amacına yönelik olarak, sorunları, yükseköğretim alanında Dünya genelindeki eğilimler, yapılandırma için genel ilkeler ve bazı öneriler dile getirilmiştir. Bu bağlamda; özellikle, yükseköğretimin yapılandırılmasında göz önüne alınması gereken farklı boyutlar (mevzuat, üniversite, toplum ve iş dünyası ilişkileri, yükseköğretimin vizyonu, öğretim elemanı yetiştirilmesi, rekabet ve işbirliği, üniversitelerde sosyal sermaye, akademik özgürlük ve üniversite özerkliği gibi) üzerinde durulmuştur.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 121 2011-12-01 113 Articles
<![CDATA[We Have to Re-structure Our Higher Education System in Parallel with the Developments in the Labor Market | Yükseköğretim Sistemimizi İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler Paralelinde Yeniden Yapılandırmak Zorundayız]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1541
Bir ülkenin ihtiyaç duyduğu nitelikli işgücünün yetiştirilmesinde yükseköğretim sistemi hayati bir öneme sahiptir. İyi tasarlanmış bir eğitim sistemi genç nüfusa sahip olmayı avantaj haline dönüştürebilirken aksi durumda genç nüfus fazlalığı bir tehdit olabilmektedir. Türkiye'de yükseköğretim sistemi kıt kaynakların etkin kullanımı açısından önemli sorunlara sahiptir. Ülkemizde eğitim planlamasının iyi yapılmaması sebebiyle bazı alanlarda piyasanın talebinden fazla mezun verilmekte, bazı fakültelerde aşırı kapasite yaratılmaktadır. Özellikle bazı mühendislik ve sağlık bilimleri alanları ile meslek yüksek okulları bu bakımdan sorunludur. Türkiye'deki yükseköğretim sisteminin diğer bir eksikliği de mezunların işgücü piyasasının istediği temel bilgi ve becerilere yeterince sahip olmamalarıdır. Şüphesiz yükseköğretim sadece işgücü piyasasına eleman yetiştirmek için yapılmaz. Ancak işgücü piyasasının gerçekleri ile örtüşmeyen eğitim yapısı kaynakların israfı anlamına gelir. Bu açıdan ülkemiz eğitim sisteminin yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. Piyasanın taleplerine daha duyarlı bir eğitim sistemi mikro anlamda kişisel refahı arttıracağı gibi makro manada da ülkemizin uluslar arası rekabet edebilirliğine ve kalkınmasına olumlu katkı sağlayacaktır.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 127 2011-12-01 122 Articles
<![CDATA[A Model Offer on the Formation of Quality Assurance for Turkish Higher Education Institutions | Türkiye Yükseköğretim Kurumları İçin Kalite Güvence Oluşumu Üzerine Bir Model Önerisi]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1543
Bu çalışmada dünyadaki mevcut kalite güvence sistemleri incelenerek, ülkemizdeki mevzuat, mevcut yapı ve yükseköğretim sisteminin gözönünde bulundurulması suretiyle geliştirilen bir model önerisi sunulmaktadır. Türkiye'nin yükseköğretim alanında önde gelen ülkelerden biri olabilme potansiyeli, iyi işleyen bir kalite güvence sistemi oluşturularak değerlendirilebilir. Kalite güvence sisteminin önemli bir bileşeni olan akreditasyon işleminin bağımsız akreditasyon kuruluşları tarafından icra edilmesi hayati önem taşır. Diğer yandan, birçok batı ülkesinden farklı olarak ülkemizde üniversitelerin yasayla kurulması ve hemen hemen tamamen merkezi hükümet tarafından finanse edilmesi, merkezi bir yapının da bulunmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada sunulan model, dengeli bir çözüme ulaşmak ve dinamik bir yapı oluşturmak amacını gütmektedir. Model, daha çok yükseköğretimin eğitim faaliyetlerinin kalite güvencesini sağlamaya yönelik olmakla birlikte, yükseköğretim kurumlarının işleyişini doğrudan etkileyeceği için aynı zamanda araştırma ve hizmet alanlarında da önemli ilerleme ve gelişme sağlayacaktır.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 133 2011-12-01 128 Articles
<![CDATA[The Returns and the Price of Higher Education in Turkey: A Case Study of Faculty of Medicine | Türkiye'de Yükseköğretimin Getirileri ve Fiyatı: Tıp Fakültesi Örneği]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1542
Birçok ülkede, fırsat eşitliği, piyasa noksanlıkları, dışsallıklar, küçüklerin korunması, ortak değerler arayışı, eğitimin iktisadi büyümeye etkisi, yükseköğretimin yarı kamusal mal olması gibi nedenlerden dolayı yükseköğretim harcamalarının kamu kaynaklarından karşılanması özel maliyeti azaltmaktadır. Yükseköğretim harcamalarının kamu kaynaklarından karşılanması ve eğitim yatırımlarının toplum ve birey açısından önemli faydalar sağlaması, yükseköğretimin daha fazla talep edilmesine neden olmaktadır. İleride elde edilecek olan bu faydalar, iktisadi hayatta bireylerin yatırım kararını belirleyen önemli etkenlerdendir. Yatırım kararı, ileride elde edileceği umulan gelir, yatırımın maliyeti ve piyasa faiz oranı olmak üzere üç unsurun karşılıklı etkisine bağlıdır. Yatırım niteliği taşıyan yükseköğretim bu üç unsurdan etkilenmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye'de tıp fakültesi örneği çercevesinde yüksekoğretim kademesinde getiri oranlarını ve fiyatı hesaplamaktır. Fayda-maliyet analizi yönteminden yararlanarak, hem özel hem de sosyal fayda ve maliyet verileri elde edilmiştir. Bu verilerle, içsel getiri oranı tekniği kullanılarak özel ve sosyal getiri oranları hesaplanmıştır. Özel getiri oranı ve piyasa faiz oranı ile de yükseköğretim fiyatına ulaşılmıştır. Sonuç bölümünde, yükseköğretim kademesinde önemli derecede özel getiri oranın sosyal getiri oranından yüksek olduğu, bunun da fiyatı düşürdüğü ve bireysel talebi arttırdığı ifade edilmiştir.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 141 2011-12-01 134 Articles
<![CDATA[The Concept of Performance Management in Payments from Revenues of Primary Care and Inpatient Public Health Institutions | Birinci Basamak ve Yataklı Kamu Sağlık Kurumlarının Gelirlerinden Yapılan Ödemelerde Performans Yönetimi Kavramı]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1544
Bu makalede, kamu tarafından sunulan sağlık hizmetlerinde döner sermaye gelirlerinden dağıtılan performansa dayalı ek ödeme sistemlerini tanımlamak amaçlanmıştır. Sağlık hizmetlerinde performans esaslı döner sermaye gelirlerinin dağıtımını düzenlemek amacıyla çıkan tüm mevzuat ayrıntılı olarak incelenmiştir. İncelenen sağlık mevzuatı örneklendirilerek hekimlerin ve sağlık personelinin konuyu örneklerle ayrıntılı olarak kavraması amacına yönelik bir yöntem izlenmiştir. Hastanelerde döner sermayeden dağıtılan ek ödemeler için kullanılan performans yönetimi, hekimin ve hemşirenin yapılan işlem karşılığı ödeme aldığı şeklinde yorumlanmaktadır. Aslında, ne kadar fazla işlem yapılırsa yapılsın hastanenin aylık gelirlerinin sadece %50’si bazı kurallara göre dağıtılır. Sağlık personeline dağıtılacak toplam %50’lik döner sermaye miktarı, hastanenin kalite katsayısı ile çarpılır ve bu çarpım sonucu azalan döner sermaye miktarı dağıtıma tabi olur. Döner sermayeden performans ek ödemesi yapılacağı zaman, o hastanede çalışan tüm hekimlerin ortalama puanı alınmaktadır. Döner sermayede toplanan paranın kaynağını Sağlık Uygulama Tebliği paketleri oluşturur. Bu paketler içinde sadece tedavi giderleri vardır; ancak amortisman, elektrik, su, ısıtma vb. bedelleri yoktur. Aile Hekimliği Merkezi’nde (ASM) ve Toplum Sağlığı Merkezi’nde (TSM) henüz performansa dayalı ek ödemeler yapılmamakla birlikte yakın gelecekte bazı uygulamalar için yapılması beklenmektedir.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 151 2011-12-01 142 Articles
<![CDATA[Nursing Education in Higher Education in Turkey | Türkiye'de Yükseköğretimde Hemşirelik Eğitimi]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1546
Hemşirelik, insanların sağlığını geliştirmek ve hastalandığında bakımını sağlamak isteği ile ortaya çıkmıştır. Ülkemizde ilk olarak Besim Ömer Paşa, İstanbul'da tanınmış ailelerinin kızlarını, “Gönüllü Hastabakıcılık Kursu”na çağırmıştır. İlk hemşirelik okulu 1925 yılında Kızılay Derneğine bağlı olarak kuruldu. 1960 yılında Sağlık Bakanlığı Sağlık Meslek Liselerini açmaya başlamıştır. Yükseköğretimde hemşirelik eğitiminin başlaması bir ihtiyaçtan kaynaklanmamış, uluslararası kuruluşların etkisi ile olmuştur. Yükseköğretimde hemşirelik eğitimi ilk olarak 1955 yılında Ege Üniversitesi'nde başlamıştır. 2011 yılında 8'i Hemşirelik Yüksekokulu, 63'ü Sağlık Yüksekokulu, 3'ü Sağlık Bilimleri Yüksekokulu, 21'si Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü ve 1'i Hemşirelik Fakültesi olmak üzere toplam 96 birimde “Hemşirelik Lisans Programı” yer almıştır. Hemşirelik lisans programlarında eğitim süresi en az dört yıl ve 4600 saat teorik ve pratik eğitimi kapsar. Hemşirelik yüksek lisans eğitimi, 1968 yılında, doktora eğitimi ise 1972 yılında Hacettepe Üniversitesi'nde başlamıştır. Yüksek lisans programları, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilmektedir. Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi dört yarıyıldır. Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi en fazla altı yarıyıldır. Hemşirelikte yüksek lisans programlarının çoğunluğu tezli yüksek lisans programlarıdır. Doktora programı, yüksek lisans derecesi olan öğrenciler için toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Ülkemizde yükseköğretimde hemşirelik eğitimi 1955 yılından beri önemli bir mesafe kaydetmiştir. Türkiye üniversite düzeyinde temel hemşirelik eğitimi verilen beş Avrupa ülkesinden biridir. Bu makalede Türkiye'de yükseköğretimde hemşirelik eğitiminin tarihsel gelişimi ve durumu incelenmiştir.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 155 2011-12-01 152 Articles
<![CDATA[Trends and Problems in Mining Engineering Education | Maden Mühendisliği Eğitiminde Eğilimler ve Sorunlar]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1547
Türkiye'de maden mühendisliği, diğer mühendislik alanları içinde en kötü konuma sahiptir. Bunun nedenleri arasında sebep olarak işsizlik, maden endüstrisindeki istikrarsızlık, yatırımların azlığı, maden çalışma koşullarının zorluğu, kazaların ürkütücü etkileri ve çevrecilerin madencilere olumsuz bakışları sayılabilir. Diğer taraftan, maden mühendisliği eğitimi dünyada büyük değişim içerisindedir. Tanınmış birçok bölüm kapanmış veya bölgesel birleşmelere gidilmiştir. Üniversiteler endüstri ve toplumun beklentilerini karşılamak için eğitim programlarını gözden geçirmekte, hatta yeniden yapılandırmaktadır. Bu makalede, Türkiye'deki maden mühendisliği eğitiminin tarihçesi verilmiş, mevcut bölüm ve program sayıları, akademik personeli ve mezun sayıları verilmiştir. Program değişiklikleri dünyada ve Avrupa özelinde incelenmiş, Türkiye için ise O.D.T.Ü. Maden Mühendisliği programı çerçevesinde verilmiştir. Türkiye'de “Accreditation Board for Engineering and Technology” (ABET) akreditasyonundan geçen iki bölüm, “Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği” (MÜDEK) akreditasyonunu alan ise üç program bulunmaktadır.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 160 2011-12-01 156 Articles
<![CDATA[Self Evaluations of Educational Administration and Supervision Graduate Students in Turkey* | Türkiye'de Eğitim Yönetimi ve Denetimi Lisansüstü Öğrencilerinin Öz Değerlendirmeleri*]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1548
Bu çalışmada, eğitim yönetimi ve denetimi alanında yüksek lisans ve doktora öğrenimine devam eden öğrencilerin Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi bağlamında kendi yeterliliklerine ilişkin öz değerlendirmelerini betimsel bir yaklaşımla incelemek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda bu çalışma nitel bir araştırma olarak desenlenmiştir. Araştırmaya eğitim yönetimi ve denetimi lisansüstü programında ders dönemini geçmiş 15 yüksek lisans ve 6 doktora öğrencisi katılmıştır. Verilerin toplanmasında Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi bağlamında araştırmacılar tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda lisansüstü öğrencilerin özellikle kuram ve uygulama arasında ilişki kurmada, araştırma yöntem ve tekniklerini kullanmada, disiplinler arası ve ülke sorunlarına çözüm getirecek çalışmalar yapmada, ürettikleri bilgiyi ulusal ve uluslar arası düzeyde paylaşmada ve yabancı dil konusunda sorunlar yaşadıkları görülmüştür. Ayrıca katılımcıların araştırma kapsamında ortaya çıkan hemen hemen bütün sorun alanlarındaki eksikliklerin giderilmesi konusunda öğretim üyelerinden büyük bir beklenti içinde oldukları saptanmıştır. Araştırma sonuçları ışığında lisansüstü programların Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi'nde belirtilen bilgi, beceri ve yetkinlikleri kazandırmada daha yeterli hale getirilebilmesi için bazı önerilerde bulunulmuştur.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 169 2011-12-01 161 Articles
<![CDATA[The Importance of Computer Based Active Learning for Basic Chemistry in Vocational High Schools | Meslek Yüksekokullarında Temel Kimya Dersi İçin Bilgisayar Destekli Aktif Öğrenme Yönteminin Önemi]]> http://higheredu-sci.beun.edu.tr/text.php3?id=1545
Kimya bilimi, atomları, molekülleri, element ya da bileşik haldeki maddelerin yapısını, bileşimini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, makroskopik ve mikroskopik boyutta uğradıkları dönüşümleri, bu dönüşümler sırasında açığa çıkan ya da soğurulan enerji ve entropiyi, karbohidratların, yağların, proteinlerin, enzimlerin, vitaminlerin ve minerallerin yapısını ve vücuttaki fonksiyonlarını inceleyen çok kapsamlı bir bilimdalıdır. İçerisinde mikroskopik, makroskopik ve partiküler düzeyde gerçekleşen birçok reaksiyonu, soyut kavramları, moleküllerin üç boyutlu yapısını, matematiksel işlemleri ve grafikleri barındırır. Bu kadar çok soyut kavramı içerisinde bulunduran kimya dersini bilim insanı olarak yetiştirilecek öğrencilerin özümsemesi ve anlamlı öğrenmeleri oldukça önemlidir. Özellikle Meslek Yüksekokullarında önlisans programlarındaki öğrencilerin bu birbiriyle bütünleşmiş dersi alması ileride çalıştığı profesyonel alanda daha yaratıcı olmalarını, analitik problemlerle başa çıkabilmelerini, kendi kendine öğrenenler olmalarını, ortaöğretimden gelen kimyasal analizle ilgili boşlukları doldurmalarını, kimya problemlerine dönük eleştirel düşünme ve öz değerlendirme becerileri kazanmalarını sağlayacaktır. Gelişen bilim ve teknoloji çağında, çoklu ortamların eğitim ve öğretime girmesiyle birlikte “Bilgisayar Destekli Aktif Öğrenme Yöntemi” doğmuştur. Bu bağlamda, öğrenciler genel (temel) kimya derslerindeki zor ve karmaşık matematiksel işlemleri ve grafik yorumlarını bilgisayar destekli simülasyon ve benzeşimler ile daha anlamlı öğreneceklerdir.]]>
2011-12-01 The Journal of Higher Education and Science 3 1 176 2011-12-01 170 Articles