Bu RoMEO yeşil bir dergidir
2011, Cilt 1, Sayı 2, Sayfa(lar) 069-071
[ Öz ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
DOI: 10.5961/jhes.2011.011
Yükseköğretimimizde Uzaktan Eğitim
Ömür AKDEMİR
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Ereğli Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü, ZONGULDAK, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Uzaktan eğitim, Yükseköğretim, İnternet-tabanlı öğrenme, Harmanlanmış öğrenme
Öz
Uzaktan eğitim terimi öğrenci ile öğretmenin fiziksel olarak ayrı ortamlarda bulunmaları ile gerçekleşen eğitimi ifade etmektedir. Uzaktan eğitim çalışmaları yurdumuzda ilk olarak 1924 yılında gündeme girmiştir. Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi'nin kurulması ile uzaktan eğitim yükseköğretimimizde yer almıştır. Günümüz yükseköğretiminde ise, uzaktan eğitim farklı düzeylerde sürdürülmektedir. Yıllar içerisinde teknolojide ve yüksek öğretimdeki öğrenci karakteristiklerindeki değişimler internet üzerinden gerçekleştirilen uzaktan eğitimi popüler duruma getirmiştir. İnternet üzerinden uzaktan eğitim hizmeti verme amacı ile kullanılan sistemlere öğrenme idare (yönetim) sistemleri (Learning Management Systems) denmektedir. Ticari amaçla ve ticari amaç izlemeden geliştirilen öğrenme idare sistemleri yüksek öğretimde internet üzerinden eğitim vermek amacı ile kullanılmaktadır. Bu çalışmada Türk Yükseköğretiminde internet üzerinden uzaktan eğitim vermek üzere tercih edilen programlar ve öğrenme idare sistemleri araştırılmıştır. Çalışma sonuçları işletme ve bilgisayar sistemleri programlarının ve ticari amaçla geliştirilen ve açık kaynak kodlu ücretsiz erişilebilen öğrenme idare sistemlerinin Yükseköğretimimizde tercih edildiğini göstermiştir. Üniversitelerimizin değişen öğrenci ihtiyaçlarına ayak uydurmak için internet üzerinden verdikleri programların zaman içerisinde artış göstereceği beklenmektedir.
  • Başa Dön
  • Öz
  • Giriş
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Giriş
    Genel olarak uzaktan eğitim terimi öğrenci ile öğretmenin fiziksel olarak ayrı ortamlarda bulunmaları ile gerçekleşen eğitimi ifade etmektedir. Uzaktan eğitimin tarihi 1800'lü yıllara kadar uzanmaktadır (Akdemir, 2011). Yurdumuzda ilk uzaktan eğitim çalışmaları 1924 yılında Dewey'in sunduğu “öğretmen eğitimi raporu” ile gündeme girmiş ve 1950 yılında Türk eğitim sisteminde ilk uzaktan eğitim uygulamaları mektup ile öğretimle başlamıştır (İşman, 2005). İlerleyen yıllarda farklı düzeylerde uzaktan eğitim faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim yasası ile Anadolu Üniversitesi'nde Açık Öğretim Fakültesi'nin kurulması ve 1982-83 eğitim-öğretim yılında öğrenci alımına başlaması ile uzaktan eğitim yükseköğretimde yerini almıştır. Uzaktan eğitimde hızla artan rakamlar Anadolu Üniversitesi'ni yarım milyonun üzerinde kayıtlı öğrencisi ile dünyanın en büyük üniversitesi haline getirmiştir (MacWilliams, 2000) ve bu rakam açık öğretim fakültesi için 2009-2010 yılları arasından ikiye katlanarak 1.127.944 öğrenciye ulaşmıştır (ÖSYM, 2011).

    UZAKTAN EĞİTİM ve İNTERNET
    Günümüzde ülkemiz yükseköğretiminde uzaktan eğitim: ön lisans, lisans tamamlama, internet destekli örgün eğitim lisans programı, lisans ve yüksek lisans programları düzeyinde yürütülmektedir. Yükseköğretimde ön-lisans, lisans ve yüksek lisans düzeylerinde gerçekleştirilen uzaktan eğitim programlarının başlıca bölümler bazında dağılımları Şekil 1'de verilmiştir.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Şekil 1: Uzaktan eğitim ile sürdürülen bölümler: İlk üç sıra.

    Zaman içerisinde teknolojide ve yükseköğretimdeki öğrencilerin karakteristik özelliklerinde değişimler gerçekleşmiştir. Yükseköğretimdeki geleneksel öğrenci profili yerini ileri yaş gruplarında okul dışında aile ve iş gibi diğer sorumlulukları olan zaman ve mekân gibi sınırları aşma çabası içerindeki öğrencilere bırakmıştır (Akdemir, 2008). Benzer hızdaki değişimler teknolojide de gerçekleşmiştir. Teknolojideki gelişmeler sonucunda bilgiyi aktarmaya olanak sağlayan farklı taşıyıcılar ortaya çıkmıştır. Bu taşıyıcıların başında internet yer almaktadır. Kişisel bilgisayarların azalan fiyatları ve hızla genişleyen global bilgi havuzuna daha kısa sürede erişme kolaylığı, interneti öğretim kanalı olarak popüler bir araç durumuna getirmiştir. E-öğrenme, online öğrenme, internetten öğrenme, dağıtılmış öğretim, uzaktan-öğrenme, web-tabanlı öğrenme ve uzaktan eğitim terimleri gibi adlarla ifade edilen (Ally, 2011) internet üzerinden gerçekleştirilen uzaktan eğitim, yüksek öğretimde hızla yaygınlaşmaktadır. Birçok üniversite günümüzde değişen öğrenci ihtiyaçlarına cevap vermek amacı ile internet üzerinden uzaktan eğitim vermektedir (Akdemir & Koszalka, 2008).

    İnternet üzerinden uzaktan eğitim hizmeti verme amacı ile kullanılan sistemlere öğrenme idare (yönetim) sistemleri (Learning Management Systems) denmektedir. Bu sistemler üzerinde tanımlanmış kullanıcılara öğrenci, eğitici, ders açıcısı, sistem yöneticisi gibi roller atanarak ders içerikleri, ödevler, değerlendirmeler, canlı görüntü, sohbet odaları, mesaj tahtaları gibi araçlar vasıtası ile öğrenci-materyal-öğretmen etkileşimi internet üzerinden sağlanmaktadır. Anderson (2011) kullanılan araçları, etkileşimi ve zaman-mekân bağımsızlığı gibi unsurlar ile internet tabanlı öğrenme arasındaki bağlantıyı Şekil 2'deki gibi oluşturmuştur. Şekil 2'de görüleceği üzere internet üzerinden verilecek uzaktan eğitimde kullanılacak araçlara göre etkileşim yüz yüze verilen eğitim öğretimde gerçekleşen etkileşimin potansiyeline yaklaşmakta ve ayrıca zaman ve mekân özgürlüğü artılarını yanında getirmektedir.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Şekil 2: Zaman-mekân özgürlüğü ve etkileşim açısından eğitsel medyanın yeri.
    Kaynak: (Anderson, 2011). Toward A Theory of Online Learning. Anderson, T., & Elloumi, F, Theory and Practice of Online Learning. Athabasca University.

    Zaman ve mekân özgürlüğünün yanında kullanılan uygulamalara göre çeşitli etkileşim düzeyleri sunan, ülkemizde ve dünyada kullanılan farklı öğrenme idare sistemleri vardır. Bu öğrenmeidare sistemleri: ticari amaçlarla üretilenler, açık kaynak kodlu ücretsiz erişime sahip olanlar ve üniversitelerin kendilerince geliştirilmiş olanlar olmak üzere üç ana grup altında toplanabilir. Yükseköğretimde farklı düzeylerde gerçekleştirilen uzaktan eğitimde kullanılan başlıca öğrenme idare sistemleri ve kulanım sıklıkları Şekil 3‘de verilmiştir.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Şekil 3: Yükseköğretimde kullanılan başlıca öğrenme idare sistemleri: İlk üç sıra.

    Açık kaynak kodlu ücretsiz erişime sahip öğrenme-idare sistemlerinin yükseköğretimin her düzeyinde yaygın olarak tercih edildiği, bununla birlikte ticari amaçla geliştirilen öğrenme idare sistemlerinin de yüksek öğretimde internet üzerinden eğitim vermek amacı ile kullanıldığı gözlenmektedir. Kullanılan her sistemin maliyet, tasarım özgünlüğü ve aktarılabilen içerik zenginliği gibi başlıklarda avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Bu üstünlükler ve sınırlamalar ise internet üzerinden verilecek yükseköğretim programlarındaki disiplinlere göre çeşitlilik gösterebilmektedir. Bazı yükseköğretim kurumlarının birden fazla öğrenme idare sistemini bünyelerinde farklı disiplinlerde kullanarak, öğrenme idare sistemlerini daha verimli kullanmaya çalıştıkları gözlenmektedir.

  • Başa Dön
  • Öz
  • Giriş
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Sonuç
    Bilgisayar ve internetin sunmuş olduğu farklı formatlarda veri aktarma ve iletişim olanağı, internet üzerinden verilen eğitimi yükseköğretimde popüler duruma getirmiştir. Üniversitelerimizin değişen öğrenci ihtiyaçlarına ayak uydurmak için özellikle internet üzerinden çeşitli programlar ile eğitim hizmetleri verdikleri ve bu programların zaman içerisinde artış gösterdiği gözlenmektedir. Yakın zamanda yüz yüze eğitim ile uzaktan eğitimin güçlü yönlerini birleştiren harmanlanmış öğrenme (blended learning) (Çolakoğlu, ve Akdemir, 2010) uygulamalarının yükseköğretimin bütün kademelerinde ve disiplinlerinde yaygınlaşacağı beklenmektedir. Gelişen dünya ile birlikte değişimin kaçınılmaz olduğu ve bilgiye erişim olanaklarını geliştiren yükseköğretim kurumlarının arz talep dengesinin hızla değişmekte olduğu yükseköğretim ortamında, rekabet güçlerini arttırma girişimleri şaşırtan bir hızda ilerlemektedir. Bu doğrultuda öğrenci ihtiyaçlarına cevap vermek üzere, tamamen veya kısmen internet üzerinden verilen eğitimin yükseköğretimde yakın zamanda bir standart olması beklenmektedir.
  • Başa Dön
  • Öz
  • Giriş
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Kaynaklar

    1) Akdemir, O. (2008). Teaching in Online Courses: Experiences of Instructional Technology Faculty Members. Turkish Online Journal of Distance Education, 9, 2. 97-108.

    2) Akdemir, O., & Koszalka, T. (2008). Investigating the Relationships among Instructional Strategies and Learning Styles in Online Environments. Computers & Education, 50 (4), 1451–1461.

    3) Akdemir, O. (2011). Teaching Math Online: Current Practices in Turkey. Journal of Educational, Technology Systems, 39, 1, 47- 64.

    4) Ally, M. (2011). Foundations of Educational Theory for Online Learning. In Anderson, T., & Elloumi, F, Theory and Practice of Online Learning. Athabasca University.

    5) Anderson, T. (2011). Toward A Theory of Online Learning. Anderson, T., & Elloumi, F, Theory and Practice of Online Learning. Athabasca University.

    6) Çolakoğlu, Ö. M., & Akdemir, Ö. (2010). Motivational Measure of The Instruction Compared: Instruction Based On The ARCS Motivation Theory v.s. Traditional Instruction In Blended Courses, Turkish Online Journal of Distance Education, 11, 2, 73-89.

    7) İşman, A. (2005). Uzaktan Eğitim. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

    8) MacWilliams. (2000). Turkey's Old-Fashioned Distance Education Draws the Largest Student Body on Earth. Chronicle of Higher Education, 47 (4), 41-42.

    9) ÖSYM (2011). Öğrenci Sayıları Özet Tablosu. Erişim:http://www. osym.gov.tr/dosya/1-56190/h/1ogrencisayozettablosu.pdf.

  • Başa Dön
  • Öz
  • Giriş
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • [ Başa Dön ] [ Öz ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
    Şu ana kadar web sayfamız 25154165 defa ziyaret edilmiştir.